DEXA scan en osteoporose

Algemeen

Bij verdenking van osteoporose speelt de DEXA (botdichtheidsmeting) een centrale rol. De belangrijkste indicaties zijn:

  • 1e recente fractuur bij patiënten > 50 jaar = secundaire preventie;
  • 2e primaire preventie : risicoscore >= 4 op basis risicotabel*  (zie onder);
  • 3e controle DEXA na 5 jaar therapie wegens osteoporose. 

*Risicotabel Primaire preventie: risicofactoren voor bepalen indicatie DEXA; (geldt NIET voor patiënten > 50 jaar met recente fractuur, dan altijd DEXA laten maken= sec. preventie).

*score >= 4 - > DEXA

  • Gewicht < 60 kg en/of BMI < 20 kg/m2 1 punt
  • Leeftijd > 60 jaar 1 punt
  • Leeftijd > 70 jaar (> 60 jaar niet meetellen) 2 punten
  • Eerdere (= NIET- recente) fractuur na 50e jaar 1 punt
  • Heupfractuur bij een ouder 1 punt
  • Verminderde mobiliteit 1 punt
  • Rheumatoide artritis en dergelijke 1 punt
  • Meer dan 1 keer vallen laatste jaar 1 punt
  • Aandoening met secundaire osteoporose ** 1 punt
  • Gebruik van corticosteroiden > 3 maanden 4 punten

**Aandoening of situatie geassocieerd met secundaire osteoporose bijvoorbeeld:

  • onbehandeld hypogonadisme ( orchidectomie/ovariectomie et cetera)
  • inflammatoire darmziekten
  • chronische malnutritie, coeliakie
  • andere chron. Inflammatoire aandoeningen
  • orgaantransplantaties
  • diabetes mellitus type 1
  • onbehandelde hyperthyreoidie
  • gebruik anti-epileptica
  • onbehandelde hyperparathyreoidie
  • COPD
  • cushing
  • lage zonlichtexpositie

Verwijsvoorwaarden

Recente fractuur bij patiënten > 50 jaar.
Risicoscore >= 4 op basis risicotabel primaire preventie*
(zie onder).
Controle na 5 jaar therapie met bisfosfonaat.

*Risicotabel Primaire preventie: risicofactoren voor bepalen indicatie DEXA ; (geldt NIET voor patiënten > 50 jaar met recente fractuur, dan altijd DEXA laten maken= sec. preventie).

*score >= 4 - > DEXA

  • Gewicht < 60 kg en/of BMI < 20 kg/m2 1 punt
  • Leeftijd > 60 jaar 1 punt
  • Leeftijd > 70 jaar (> 60 jaar niet meetellen) 2 punten
  • Eerdere (= NIET- recente) fractuur na 50e jaar 1 punt
  • Heupfractuur bij een ouder 1 punt
  • Verminderde mobiliteit 1 punt
  • Rheumatoide artritis en dergelijke 1 punt
  • Meer dan 1 keer vallen laatste jaar 1 punt
  • Aandoening met secundaire osteoporose ** 1 punt
  • Gebruik van corticosteroiden > 3 maanden 4 punten

**Aandoening of situatie geassocieerd met secundaire osteoporose bijvoorbeeld:

  • onbehandeld hypogonadisme ( orchidectomie/ovariectomie et cetera)
  • inflammatoire darmziekten
  • chronische malnutritie, coeliakie
  • andere chron. Inflammatoire aandoeningen
  • orgaantransplantaties
  • diabetes mellitus type 1
  • onbehandelde hyperthyreoidie
  • gebruik anti-epileptica
  • onbehandelde hyperparathyreoidie
  • COPD
  • cushing
  • lage zonlichtexpositie

Huisarts

Stelt de indicatie voor de DEXA- meting.
Doet bij vermoeden van sec. osteoporose** laboratoriumonderzoek: BSE, calcium, kreatinine, alkalische fosfatase, albumine, TSH en vitamine D-spiegel.
Evaluatie DEXA-meting:

  • T score > - 1 : normaal
  • T score tussen -1 en – 2.5 : osteopenie -> IVA/VFA scan wordt direct gemaakt
  • T score < - 2.5 : osteoporose
  • >70 jaar : Z- score <= -1.0 : osteoporose 

 

**Aandoening of situatie geassocieerd met secundaire osteoporose bijvoorbeeld:

  • onbehandeld hypogonadisme ( orchidectomie/ovariectomie et cetera)
  • inflammatoire darmziekten
  • chronische malnutritie, coeliakie
  • andere chron. Inflammatoire aandoeningen
  • orgaantransplantaties
  • diabetes mellitus type 1
  • onbehandelde hyperthyreoidie
  • gebruik anti-epileptica
  • onbehandelde hyperparathyreoidie
  • COPD
  • cushing
  • lage zonlichtexpositie

Patiƫnt

Maakt zelf de afspraak met de afdeling Radiologie.
Gaat voor de uitslag van het onderzoek naar de huisarts. 

Specialist

Radioloog maakt verslag met vermelding T- score en conclusie;
Indien er sprake is van osteopenie,  T-score tussen -1 en – 2.5 , wordt er direct een IVA/VFA scan gemaakt.
Bij patiënten > 70 jaar wordt ook de Z- score berekend.

Aanleveren info

Aanvraagformulier Radiologie met vraag: DEXA.

Laatste uitgave

Eerste versie : 18 juli 2012

Herziene versie : 26 maart 2019

 

Leden werkgroep

H.W.M. Kayser, radioloog
J.J.J. de Sonnaville, internist
P. Vroon, huisarts Hilversum
N. IJkelenstam, huisarts Huizen
C.P. Van Lidth de Jeude, Medisch Coördinator