Kinderen met overgewicht en obesitas

Begrippen

Kinderen 2 – 18 jaar
BMI (Body Mass Index) Gewicht (in kilo’s) gedeeld door lengte (in meters) in het kwadraat
SDS Standaard Deviatie Score
Overgewicht BMI >+1 SDS en <+2 SDS (zie tabel voor uitwerking) >2 jaar op BMI: 120 – 140% (>+2SDS)
Obesitas BMI > +2 SDS (= obesitas graad 1, 2, 3, NHG)
BOFT • Bewegen,
• Ontbijten,
• Frisdrank met suiker laten staan
• Televisie minderen

 

Diagnostiek

Ook diagnostiek bij kinderen die obees ogen, ongeacht waarom ze spreekuur bezoeken
BMI bepalen Voedingscentrum
BMI-meter (BMI). Ontwikkeld door Centrum Eetstoornissen Ursula, Centrum Overgewicht en Obesitas en TNO 
HIS 
Zie ook www.nhg.org/BMI 

en lees in de tabel of er sprake is van overgewicht of obesitas                                                                           

Stroomdiagram

Toelichting stroomdiagram

  1. Risicofactoren in de familie
    Hart- en vaatziekten, hypercholesterolemie, schildklierproblemen en leververvetting 
  2. Psychologische problemen
    Laag zelfbeeld, gepest worden, depressie, eetstoornissen
  3. Omgevingsfactoren etc.
    Etniciteit, schoolprestaties, sociaal-economische status
  4. Groei
    Lengtegroei, lichaamsbouw, vetverdeling  lichaam, puberteitsstadium
  5. Comorbiditeit  of complicaties
    Gewrichtsklachten, obstructief slaap apneu syndroom, polycysteus ovarium syndroom, metabool syndroom
  6. Symptomen onderliggende oorzaken
    Bijv. hypothyreoïdie, Down syndroom, Cushing syndroom

Evaluatie

Eerste inventarisatie
Erkenning probleem?  M.n. bij ouders
Motivering aanpak? Risico-perceptie bespreken

Voorbeeldgedrag ouders bespreken (sporten/ontbijten? samen aan tafel)
Bij 2-10 jaar gedrag grotendeels bepaald door gedrag ouders. Adolescenten vereisen een eigen aanpak. Zij kunnen in toenemende mate op hun eigen gedrag worden aangesproken. Signalering risico eetstoornis.

 

Keuze behandeling

  1. Adviezen (BOFT)
    Door huisarts. Eet- en beweegdagboek bijhouden
    Bewegen Dagelijks lopend of fietsend naar school. Minimaal 1 uur per dag buitenspelen of sporten
    Ontbijten Samen ontbijten bij voorkeur met 1 van de ouders. Graanbevattend (ongezoet) ontbijt aanbevelen. Suiker en vetinname verminderen.
    Frisdrank beperken Bespreken dat zuiver vruchtensap en limonade ook hoogcalorisch zijn, advies: maximaal 1 glas per dag, leren thee en water drinken
    TV kijken beperken Nooit langer achter een beeldscherm. (TV, computer) dan bewegen (max 1-2 u/dag). Geen TV/computer op kamer
  2. Informatie NHG patiëntenbrieven verstrekken
    Obesitas bij kinderen
    Voedingsadviezen bij overgewicht
    Beweegadviezen bij overgewicht
  3. Veranderplan
    Het kind extra zien en beoordelen of beweging (sport/fysiotherapie), voeding (diëtist) of opvoeding (orthopedagoog) extra ondersteuning behoeft.
    Jeugdgezondheidsarts ziet kinderen tweemaal tijdens de basisschooljaren,kan bij signalering  verwijzen naar de huisarts. Bij overgewicht zonder comorbiditeit geven ze adviezen en verwijzen naar jeugd-verpleegkundige voor “overbruggingsplan”
  4. Verwijzen
    Multidisciplinair beweegprogramma, bijv. “Vet Lekker, Lekker Fit” van Fysiotherapie “de Leeuwerik” in samenwerking met orthopedagoog en diëtist. 

Informatiebronnen

TNO Kwaliteit van leven www.tno.nl (Klik op Preventie en Zorg onder kopje `markten)
Icare www.zorgvoorgezondgewicht.nl
Voeding www.voedingscentrum.nl

 

Grenzen overgewicht en obesitas bij kinderen


 

Bron en samenstellers

Bronnen: CBO Richtlijn Diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen.2008,
Signaleringsprotocol Overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg 2004, Overbruggingsplan voor kinderen met overgewicht. Methode voor individuele primaire en secundaire preventie in de Jeugdgezondheidszorg 2005,
PIPO Persoonlijk Interventie Plan Overgewicht, 2005
Werkafspraak MCC Klik
NHG standaard Obesitas, 2010

Deze werkafspraak is samengesteld door C. van Ingen en G.H. van Leeuwen (kinderartsen), E. Mutsaerts (fysiotherapeut) en D.J. Wijnja (huisarts)